TEMELjI crkve koja, prema prvim procenama, potiče s kraja 17. i početka 18. veka, nađeni su na arheološkom lokalitetu Đurovača, u selu Bogdanje kod Trstenika. Arheolozi su neposredno kraj temelja bogomolje otkrili i dva groba, verovatno iz mlađeg perioda. U obe rake su pronađene kosti, i to u jednoj starijeg čoveka, a u drugoj deteta.

Do otkrića se došlo u okviru prve kampanje zaštitnih arheoloških istraživanja, kako bi se, prema dozvoli Zavoda za zaštitu spomenika Kraljevo, uradila obnova crkve koja se spominje u više istorijskih izvora. U predanju meštana Bogdanja, ona živi od davnina.

- Cilj istraživanja je bio da se ustanove dubina i strukutra temelja i gabariti i tehnika zidanja, što smo i uspeli - predočava nam arheolog Marin Bugar iz Narodnog muzeja Kruševac. - Utvrdili smo da je reč o jednom ozbiljnom objektu, koji je zidan u tehnici dva reda pritesanog kamenja u kombinaciji sa pločanim malterom. Zidovi su bili debljine 70, a temelji dubine 40 centimetara. Sama crkva je imala dimenzije koje u širinu idu i do osam metara, dok se u spoljnim dimenzijama u pravcu istok-zapad prostirala gotovo 15 metara.

Uz severni zid crkve sa spoljne strane pronađen je grob u kome je pokojnik položen pravilno, orijentisan u pravcu istok-zapad, dok je na prostoru jugozapadne crkve nađen dečji grob. Arheolozi su otkrili i spoliju - građevinski element koji je verovatno bio ugrađen u prethodne objekte, a koji sadrži natpis na latinskom jeziku.

- Našli smo i novčić cara Lepopolda Prvog iz 1676. godine, koji je očigledno bio nošen kao neka vrsta priveska ili amajlije, kao i određenu količinu turskih akči i novac s kraja 19. i početka 20. veka - kaže Bugar. - Nije isključeno da je crkva podignuta na starijem horizontu, a dalja arheološka istraživanja mogu da otkriju postojanje manastira ili drugih objekata.


Jedna od dve pronađene grobnice,foto S.B.

Na postojanje crkve ukazala su i geofizička istraživanja stručnjaka Rudarsko-geološkog fakulteta u Beogradu, koja bi takođe trebalo da se nastave sledeće godine.

- Znalo se da tu postoji neka crkva, meštani se svakog Đurđevdana okupljaju na Đurovači - kaže istoričarka Jelena Vukčević, kustos muzejske zbirke pri Narodnom univerzitetu u Trsteniku. - Ispredale su se razne priče, uglavnom u vezi sa Jug Bogdanom, legendarnim ocem kneginje Milice. Selo, uostalom, nosi naziv Bogdanje, manastir Ljubostinja je vazdušnom linijom udaljen 2,6 kilometra, a brdo gde se nalazi lokalitet nazvan je Bogdanjštica.

foto S.B.

LjUBIŠA IZ KANADE PLATIO ISTRAŽIVANjE

SKORO jedinstven slučaj u finansiranju naučne kampanje zabeležen je u Đurovači, jer je zaštitne arheološke radove finansirao Ljubiša Radojević (95), poreklom iz Bogdanja, koji živi u Kanadi, a čiji je san da selo odakle vuče korene dobije crkvu. Njegov sinovac i imenjak Ljubiša nam kaže da svi veruju da će izgradnja crkve početi već sledeće godine.